Bijna drie jaar geleden verscheen Gestructureerde inlichtingenanalyse voor opsporing en ordehandhaving, dat ik samen met Willemijn Aerdts schreef. In augustus 2026 verschijnt de tweede, herziene druk onder een nieuwe titel: Handboek gestructureerde analysetechnieken voor inlichtingen en veiligheid.
De titelwijziging heeft twee aanleidingen. We stappen over naar een nieuwe uitgever, en de nieuwe titel dekt de inhoud beter: het boek is in de praktijk niet alleen binnen de opsporing en ordehandhaving opgepakt, maar ook breder binnen het inlichtingen- en veiligheidsdomein. Het format blijft een handzame ringband, zodat het boek functioneert zoals het bedoeld is: als naslagwerk op het bureau van de analist.
Wat verandert er inhoudelijk
De wijzigingen volgen consequent uit wat we de afgelopen twee jaar terugzagen in cursussen, in vragen van organisaties en in het werk van analisten zelf.
Splitsing van het hoofdstuk Checklist. Wat eerst één hoofdstuk was, is nu opgesplitst in twee afzonderlijke hoofdstukken: Basisinlichtingen en Actuele inlichtingen. In de praktijk bleek dit onderscheid analytisch betekenisvoller dan de oorspronkelijke samenvoeging suggereerde. Basisinlichtingen en actuele inlichtingen vragen om een ander type verzameling, een andere wegingsslag en een andere vorm van rapportage, en dat verdient eigen ruimte.
Nieuw hoofdstuk: Indicatoren. Bij vrijwel elke cursus zagen we cursisten worstelen met het concept indicatoren: wat is een goede indicator, hoe formuleer je hem zo dat hij toetsbaar is, en hoe voorkom je dat een indicator in de praktijk leeg of juist te breed is? Het onderwerp verdient een eigen, gestructureerde behandeling.
Nieuw hoofdstuk: Crimescripting. Op verzoek van een van de organisaties waar we cursus gaven, hebben we crimescripting in het curriculum opgenomen. Het bleek verrassend goed te passen binnen het bredere kader van gestructureerd nadenken over inlichtingen. Crimescripting dwingt de analist om een fenomeen stap voor stap te ontleden, van voorbereiding tot uitvoering tot afhandeling, en levert daarmee een natuurlijke brug tussen fenomeenanalyse en operationele inlichtingen.
Nieuw hoofdstuk: Risicoanalyse. Ook dit onderwerp kwam praktisch naar voren tijdens een cursus, in de context van een landelijk evenement waarbij hele specifieke risico’s moesten worden ingeschat. De gestructureerde aanpak die we daar toepasten, bleek te voldoen aan een specifieke vraag zodat we ook van dat onderwerp een apart hoofdstuk hebben gemaakt.
Updates en correcties in bestaande hoofdstukken. Zoals altijd zijn de bestaande teksten doorgelopen op kleine onnauwkeurigheden, en zijn op veel plekken verduidelijkingen aangebracht waar lezers in de praktijk over bleken te struikelen.
Tot slot
Het boek blijft geschreven vanuit en voor de Nederlandse praktijk. De toevoegingen komen niet uit een theoretisch verlanglijstje, maar uit wat analisten, cursisten en opdrachtgevers ons de afgelopen twee jaar hebben laten zien. Dat is, in essentie, ook hoe een handboek hoort te groeien. En de prijs? Die blijft onder de 40 euro net zoals de vorige editie.
Interesse? Stuur een mail naar ‘handboek’ [at] dit domein en we houden je op de hoogte.